Co to jest FOMO?

FOMO (ang. fear of missing out – lęk przed wypadnięciem z obiegu, przed tym, co na omija) jest pojęciem powszechnie stosowanym w psychologii człowieka, w dobie mediów społecznościowych, opisującym lęk przed wykluczeniem z doświadczeń społecznych lub utratą okazji udziału w czymś atrakcyjnym.

W ostatnich latach termin ten coraz częściej bywa stosowany również w behawiorystyce zwierząt domowych, w szczególności psów.

FOMO u psa można zdefiniować jako nadmierną potrzebę uczestnictwa w wydarzeniach i kontrolowania sytuacji, wynikającą z obawy, że pies „coś przegapi”: uwagę opiekuna, interakcje z innymi zwierzętami, dostęp do zasobów lub potencjalnej nagrody.

Jest to wzorzec zachowania i sposób funkcjonowania emocjonalnego, który wpływa na relacje, motywacje i reakcje na bodźce środowiskowe. FOMO u psów nie jest formalnie uznaną jednostką diagnostyczną w sensie klinicznym, tak jak np. zaburzenia lękowe, fobia dźwiękowa czy lęk separacyjny. To termin opisowy, który ma pomóc w zrozumieniu pewnego wzorca emocjonalnego i zachowania. W świecie nauki mówi się raczej o wysokim poziomie czujności, trudności z samoregulacją emocji, nadreaktywności emocjonalnej lub komponentach lęku separacyjnego, czy agresji frustracyjnej.

Użycie terminu FOMO jest więc metaforyczne, ale trafne komunikacyjnie, ponieważ pozwala szybko uchwycić zjawisko znane wielu opiekunom: pies „nie chce niczego przegapić”, „musi być przy wszystkim”, „traci głowę, gdy coś dzieje się bez niego”.

W praktyce często za tym FOMO stoją realne deficyty emocjonalne i środowiskowe jak na przykład: brak nauki wyciszania, przewlekły stres, zbyt duża liczba bodźców, zbyt silna zależność od opiekuna, brak możliwości sprawowania kontroli nad otoczeniem w sposób bezpieczny i konstruktywny.

FOMO zatem to zaburzenie równowagi między pobudzeniem a spokojem.

Zachowania mogą być subtelne lub bardzo intensywne, zależnie od temperamentu i wcześniejszych doświadczeń psa.

Psy z FOMO mogą wykazywać szerokie spektrum zachowań, w tym:

trącanie nosem lub łapą opiekuna w celu zwrócenia uwagi, piszczenie, poszczekiwanie lub inne próby komunikacji werbalnej, przyspieszone podążanie za członkami rodziny, reagowanie nawet w sytuacjach neutralnych („coś się dzieje bez mnie”).

Na spacerze lub w obecności innych psów może to być próba bycia zawsze pierwszym w grupie, kontrolowanie tempa spaceru, stała czujność wobec innych psów lub ludzi, szybkie reagowanie na zmiany w otoczeniu, nawet na drobne bodźce, trudności z utrzymaniem stanu relaksu, jeśli nie znajduje się w centrum wydarzeń.

W kontaktach społecznych: nadmierne domaganie się uwagi przy interakcjach z innymi psami lub członkami rodziny, szybkie „przerywanie” zabawy lub interakcji innych zwierząt, aby włączyć się do aktywności społecznej.

Jeśli interesuje Was ten temat, to zachęcam do lektury kolejnych artykułów.

Czy można pomóc psu z FOMO?

Dlaczego nazwanie FOMO jest istotne?

Jak odróżnić FOMO od lęku separacyjnego?